Team building – co to jest i czym różni się od imprezy firmowej?

Team building – co to jest? To zaplanowane działania, których celem jest lepsza współpraca w zespole: sprawniejsza komunikacja, większe zaufanie i jasny podział ról. Impreza firmowa ma inny cel – świętowanie i odpoczynek – choć obie formy można połączyć w jednym dniu.

W praktyce o różnicy decydują dwie rzeczy: cel ustalony przed wydarzeniem i krótkie omówienie po nim. Ten sam mecz w dmuchanych kulach może być zwykłą rozrywką albo pełnoprawnym team buildingiem – wszystko zależy od tego, jak go zaplanujesz.

Team building – co to jest w praktyce?

Dosłownie to „budowanie zespołu”. W firmach tym hasłem nazywa się zarówno warsztaty z trenerem, jak i wspólny escape room czy dzień sportu. Wspólny mianownik: grupa dostaje zadanie, które da się wykonać tylko razem, a potem rozmawia o tym, jak jej poszło.

Dobry team building odpowiada na konkretną potrzebę: nowy zespół się nie zna, dwa działy nie potrafią się dogadać, po trudnym projekcie trzeba odbudować relacje. Jeśli chcecie po prostu miło spędzić razem czas, to też świetny powód – tylko wtedy mówimy raczej o integracji niż o team buildingu.

Skąd się wziął i czy działa?

Często przywoływany jest model Bruce’a Tuckmana z 1965 roku, który opisuje etapy rozwoju grupy: forming, storming, norming i performing, czyli formowanie się, ścieranie, ustalanie norm i sprawne działanie. W 1977 roku Tuckman dodał piąty etap – adjourning, czyli zakończenie współpracy (EBSCO Research Starters). Dobrze zaplanowany team building może pomóc zespołowi szybciej przejść przez etap ścierania się.

W praktyce można to przełożyć tak: na etapie formowania sprawdzają się gry na poznanie się, przy ścieraniu – zadania wymagające wspólnych ustaleń i szczere omówienie, przy ustalaniu norm – praca nad zasadami współpracy, a zgrany zespół najwięcej zyska na wyzwaniach i zdrowej rywalizacji.

A czy to działa? Metaanaliza opublikowana w 2009 roku w czasopiśmie „Small Group Research” (Klein i in.) wykazała umiarkowany pozytywny wpływ team buildingu na wszystkie badane rezultaty pracy zespołów. Najsilniejszy dotyczył sfery postaw i emocji oraz procesów, czyli sposobu współpracy (Small Group Research, 2009). Innymi słowy: to nie magia, ale też nie strata czasu.

Rodzaje team buildingu

• Ruchowy i sportowy – dzień sportu, gry na boisku, mecz w kulach. Szybko rozładowuje napięcie i spłaszcza hierarchię: w dmuchanej kuli prezes wygląda dokładnie tak samo jak stażysta.
• Zadaniowy – escape room, łamigłówki, wieża z makaronu. Pokazuje, jak zespół planuje i dzieli się informacjami.
• Kreatywny – warsztaty kulinarne lub artystyczne. Dobry dla zespołów, które mają dość rywalizacji.
• Szkoleniowy z trenerem – praca nad celami, rolami i komunikacją. Najbliżej mu do warsztatu rozwojowego.
• Outdoorowy – gry terenowe, podchody, zadania w lesie lub parku.
• Społeczny – wolontariat, w którym zespół robi coś dla innych i przy okazji uczy się współpracy.
• Zdalny – quizy i gry na wideorozmowie dla zespołów rozproszonych.

Team building a impreza firmowa – czym się różnią?

Cecha	Team building	Impreza firmowa
Cel	lepsza współpraca, komunikacja, jasne role	świętowanie, odpoczynek, nagroda
Forma	zadania wymagające współdziałania	kolacja, muzyka, swobodne rozmowy
Prowadzący	trener, animator lub sędzia	często nie ma prowadzącego
Pora	często w godzinach pracy	zwykle wieczór
Efekt	wnioski, które można przenieść do pracy	wspólne wspomnienia i luźniejsze relacje
Alkohol	nie w trakcie zadań	często element programu

Najlepiej działa połączenie obu: najpierw część zadaniowa lub sportowa, potem wspólny posiłek. Ludzie mają o czym rozmawiać przy stole, a alkohol pojawia się dopiero wtedy, gdy kule są już spakowane.

Team building – gry i przykłady

• Dwie prawdy i jedno kłamstwo – na poznanie się nowego zespołu.
• Wieża z makaronu i pianki – o planowaniu i testowaniu pomysłów.
• Pole minowe – o precyzyjnej komunikacji i zaufaniu.
• Escape room – o dzieleniu się informacjami pod presją czasu.
• Mecz w dmuchanych kulach – o taktyce, rolach w drużynie i wzajemnym dopingu.

Dokładne zasady 15 gier – do biura, w plener i na boisko – opisaliśmy w tekście gry integracyjne dla dorosłych – 15 pomysłów w biurze i na boisku.

Mecz w kulach jako przykład team buildingu

Weźmy mecz bumper ball. Na boisku gra jednocześnie 10–12 osób, więc większa grupa dzieli się na drużyny i rozgrywa mini turniej. Sędzia dobiera konkurencje do grupy: oprócz meczu są m.in. Bubble Sumo, Bulldog i Last Man Standing. Godzina wynajmu kul daje ok. 45 minut realnej gry.

Żeby z dobrej zabawy zrobić team building, dodaj trzy elementy:

• Cel przed grą – np. w każdej drużynie są osoby z różnych działów, a kapitanem zostaje ktoś, kto na co dzień nikim nie zarządza.
• Narada między rundami – dwie minuty na taktykę: kto broni, kto atakuje, jak gracie, gdy rywale prowadzą.
• Omówienie po meczu – dziesięć minut przy wodzie: co zadziałało, kto przejął inicjatywę, co z tego przenosicie do pracy.

Szczegóły organizacyjne znajdziesz na stronie mecz bumper ball na integrację firmową w Krakowie.

Jak poprowadzić omówienie po team buildingu?

Omówienie nie musi wyglądać jak zebranie. Wystarczy 10–15 minut w kręgu i cztery pytania:

• Co się właściwie wydarzyło? Niech każdy powie jedno zdanie.
• Co zadziałało i dlaczego?
• Co nas spowalniało albo irytowało?
• Jaką jedną konkretną rzecz przenosimy do codziennej pracy?

Prowadzący pilnuje, żeby rozmowa dotyczyła zachowań, a nie oceniania ludzi. Ostatnią odpowiedź warto zapisać i wrócić do niej za miesiąc.

Integracja zespołu w pracy – jak dobrać team building?

• Wielkość grupy. Do 12 osób wystarczy jedna wspólna aktywność, przy 20–40 – turniej albo kilka drużyn, przy 50 i więcej – strefy z rotacją.
• Etap zespołu. Nowy zespół potrzebuje gier na poznanie się, zespół po konflikcie – raczej warsztatu z trenerem, a zgrany zespół – rywalizacji i nagrody.
• Kondycja i zdrowie. Zaproponuj formy, w których każdy znajdzie rolę – także jako sędzia, kibic czy fotograf.
• Charakter ludzi. Introwertykom łatwiej w zadaniach w małych grupach niż w występach przed całą firmą.
• Czas i budżet. Team building w godzinach pracy jasno pokazuje, że to część pracy, a nie dodatkowy obowiązek po godzinach.

Cały proces – od celu i ankiety po podsumowanie – rozpisaliśmy w planie organizacji imprezy integracyjnej krok po kroku.

Kiedy team building nie działa?

• Gdy jest zabawą na siłę. Presja psuje atmosferę szybciej niż deszcz.
• Gdy zadania ośmieszają. Występy solo przed całą firmą to dla wielu osób stres, a nie integracja.
• Gdy brakuje omówienia. Bez rozmowy po zadaniu zostaje miłe wspomnienie, ale w pracy niewiele się zmienia.
• Gdy ma zastąpić rozwiązanie problemu. Jeśli konflikt wynika np. z niejasnego podziału obowiązków, sam mecz go nie rozwiąże – potrzebna jest też rozmowa o rolach.
• Gdy zaczyna się od alkoholu. Część zadaniowa i sportowa zawsze przed toastami.

Przeczytaj też: pomysły na Dzień Chłopaka w pracy.

Najczęściej zadawane pytania

Jak jest team building po polsku?

Najczęściej mówi się „budowanie zespołu” albo po prostu „integracja”, choć to drugie słowo jest szersze i obejmuje też zwykłe imprezy firmowe.

Ile trwa team building?

Od 30 minut gier w biurze po cały dzień lub wyjazd. Na początek wystarczą 2–3 godziny: wspólna aktywność, omówienie i posiłek.

Czym team building różni się od szkolenia?

Szkolenie przekazuje wiedzę lub umiejętności, a team building skupia się na relacjach i współpracy w konkretnym zespole. Warsztat z trenerem bywa połączeniem obu form.

Czy mecz w kulach nadaje się dla zespołu o różnej kondycji?

Tak – nie trzeba być sportowcem, a zestaw zabaw dopasowujemy do możliwości grupy. Ograniczenia są dwa: wzrost od ok. 150 cm i waga do 100 kg.